Robot Phi helpt verstandelijk beperkten
Hans, cliënt van zorgorganisatie Philadelphia, had de eer als eerste kennis te maken met Phi. En wat gingen ze doen? Schaken natuurlijk.
© Dik Nicolaï
ZORGROBOT | Philadelphia zet als eerste zorgorganisatie voor verstandelijk beperkten in Nederland een robot in bij de zorg voor hun cliënten. Robot Phi is sociaal, zelflerend, kan emoties en gezichten herkennen en draait op software die ontwikkeld is door cliënten, verzorgers en medewerkers.

Phi is 1.20 meter en komt uit Japan. De wit met paarse robot heeft een hoge aaibaarheidsfactor en een prettige vrouwenstem. Ze heeft grote ogen, een klein neusje en haar mond staat in een lach. Phi heet als standaard model 'Pepper', maar vanwege de aangepaste en gespecialiseerde software van Philadelphia is ze omgedoopt tot Phi. ,,Phi richt zich op het leren herkennen van emoties, om daar vervolgens op te reageren. Hoe meer aandacht Phi aan iemand besteedt, des te beter ze de cliënt leert kennen. Ze is dus zelflerend en past haar 'gedrag' aan op wie ze tegenover zich heeft. De afwas doet ze niet, maar Phi kan iemand helpen herinneren aan het innemen van medicijnen of het luisteren van muziek. Ze helpt cliënten in hun ontwikkeling, daagt ze uit en motiveert ze. Het geeft de cliënten een gevoel van zelfredzaamheid'', vertelt Xenia Kuiper, projectleider innovaties bij Philadelphia.

Hans was erg gechar­meerd van haar robotstem en besloot op dezelfde manier terug te praten.

Xenia Kuiper, projectleider
Zorgorganisatie Philadelphia is de eerste in Nederland die op het gebied van zorg voor verstandelijk beperkten in de praktijk met de robot gaat werken. Philadelphia heeft vijfhonderd locaties met 7600 cliënten. Phi wordt ingezet op een locatie met ongeveer tien cliënten, waar verder wordt onderzocht hoe ze het best kan worden ingezet en om haar te verbeteren zodat ze nog beter anticipeert op haar omgeving.

Bijzonder
Cliënt Hans uit Hilversum maakte vorige week als eerste kennis met Phi. ,,Hij behandelde haar net als hij mij behandelde'', aldus Kuiper. ,,Dat vond ik zo bijzonder. Hans begon haar direct verhalen te vertellen over wat hem bezig houdt en wilde een potje schaak met haar spelen. Hij was erg gecharmeerd van haar robotstem en besloot op dezelfde manier terug te praten.''

.
In een tijd waarin het aantal zorgbehoevenden groeit en het aantal zorgprofessionals afneemt, kan Phi volgens Kuiper een ondersteuning zijn. ,,Ze zal nooit de plek van de begeleiders innnemen. We weten dat sommige begeleiders daar bang voor zijn. Maar Phi kan de zorg wél makkelijker maken. Naar eigen zeggen komen professionals steeds minder aan persoonlijke aandacht voor cliënten toe. Daar kan Phi bij helpen." Bij Philadelphia verwachten ze veel van hun eerste robot, maar tijdens de eerste periode is het vooral kennismaken met Phi en ondervinden waartoe ze in staat is. ,,We bekijken nu of een robot veiligheid en aandacht aan onze cliënten kan geven. We hopen dat ze onze verwachting waar maakt.'' Een exact bedrag kan Kuiper niet noemen, maar dat Phi niet goedkoop is, beaamt ze.

Gelijkwaardig leven
Philadelphia hoopt met deze ontwikkelingen de cliënten een kans op een net zo gelijkwaardig leven te bieden als mensen zonder beperking. ,,Ik gebruik in presentaties vaak een Loesje-poster met de tekst: 'vroeger dacht ik dat mijn beperkingen mijn grenzen waren'. Het is mijn droom om deze tekst ooit waar te kunnen maken.''

In de ouderenzorg is volop geëxperimenteerd met zorgrobots als Zora, die dementerende ouderen vermaken en persoonlijke aandacht geven. Een goed middel tegen eenzaamheid. Terwijl zorgmedewerkers zich richten op het verzorgen van cliënten, speelt de robot een potje schaak, danst op een liedje, leest een verhaal voor, belt een familielid of helpt een cliënt herinneren aan het innemen van de medicijnen.

"Ze zal nooit de plek van de begelei­ders innemen. Maar Phi kan de zorg wél makkelij­ker maken, aldus Xenia Kuiper

Gouden ei
Volgens Kuiper wil Philadelphia graag een regierol spelen voor andere zorgaanbieders. ,,Samenwerken met andere partijen die ook een sociale robot willen. We hoeven het wiel niet allemaal voor onszelf uit te vinden, maar kunnen samen optrekken om te ontwikkelen. We hebben nu een gouden ei in handen dat we nog moet ontdekken, uitproberen en zo programmeren dat het precies aansluit op de behoeften van onze cliënten.''

Bron: ad